Tận dụng diện tích đất dưới tán rừng trồng để phát triển vườn dược liệu đang mở ra hướng đi đầy triển vọng. Với sự hỗ trợ kỹ thuật trực tiếp từ Trung tâm Phát triển Nông thôn Bền vững (SRD), Bình Thuận Farm đã tiên phong xây dựng vườn dược liệu thử nghiệm với 12 loài cây thuốc quý, đặt nền móng cho việc chuẩn hóa kỹ thuật và bảo tồn nguồn gen cây thuốc bản địa.

Khởi tạo Vườn dược liệu dưới tán rừng trồng tại Bình Thuận Farm

Trong canh tác lâm nghiệp, diện tích đất dưới tán rừng trồng thường bị bỏ trống hoặc tốn nhiều chi phí để dọn dẹp cỏ dại. Nhận thấy tiềm năng từ vi khí hậu mát mẻ và độ ẩm sẵn có, Trung tâm Phát triển Nông thôn Bền vững (SRD) đã phối hợp cùng Bình Thuận Farm triển khai xây dựng vườn dược liệu dưới tán rừng trồng theo hướng nông lâm kết hợp.

Ở giai đoạn đầu này, vườn dược liệu tại Bình Thuận Farm đóng vai trò là điểm thử nghiệm chuẩn. Tán cây rừng trồng được tận dụng làm mái che sinh học tự nhiên, giúp điều hòa nhiệt độ và giữ ẩm cho tầng đất mặt. Việc gieo trồng thực địa tại Farm giúp đội ngũ kỹ thuật theo dõi sát sao tỷ lệ sống, khả năng thích nghi và tốc độ phát triển của từng loài cây thuốc.

Hình: Cán bộ SRD cùng đội ngũ kỹ thuật tham gia xây dựng vườn

Bộ sưu tập 12 cây thuốc quý trong vườn dược liệu

Dựa trên đặc tính sinh thái và giá trị sử dụng, SRD và Bình Thuận Farm đã tuyển chọn 12 loài dược liệu bản địa để đưa vào vườn trồng và theo dõi:

• Xạ đen: Giúp giải độc, tiêu viêm, mát gan và tăng cường khả năng chống oxy hóa.

• Hà thủ ô: Củ chế giúp bổ máu, xanh tóc, đẹp da và tăng cường sức khỏe tổng thể.

• Mạch môn: Củ giúp thanh nhiệt, nhuận phế, trị ho khan, mất ngủ và háo khát.

• Khôi tía: Vị thuốc quen thuộc giúp giảm tiết acid dịch vị, hỗ trợ điều trị viêm loét dạ dày.

Nguồn: Internet

• Đinh lăng: Giúp bổ khí huyết, tăng cường thể lực, giảm mệt mỏi và hỗ trợ thần kinh.

• Thiên niên kiện: Thân rễ giàu tinh dầu, hỗ trợ điều trị đau nhức xương khớp và trừ phong thấp.

• Bàn tay ma: Cây thuốc dân gian giúp trị phong thấp, đau nhức mình mẩy và các bệnh ngoài da.

• Nghệ đen: Tác dụng hành khí, tiêu đờm, hỗ trợ tiêu hóa và chữa đầy hơi tích trệ.

Nguồn: Internet

• Kim vàng: Lá và thân dùng đắp ngoài giúp giảm sưng tấy, trị chấn thương và côn trùng đốt.

• Ba kích: Củ có tác dụng bổ thận, mạnh gân cốt, trị đau lưng mỏi gối và suy nhược cơ thể.

• Hoàng tinh hoa trắng: Tác dụng dưỡng âm, bổ tỳ vị, dùng cho người suy nhược, mệt mỏi lâu ngày.

• Sói rừng: Có tính kháng khuẩn, tiêu viêm, giảm đau và nâng cao sức đề kháng.

Nguồn: Internet

Chuẩn hóa kỹ thuật canh tác và lưu giữ tri thức bản địa

Thông qua việc vận hành vườn dược liệu tại Bình Thuận Farm, đội ngũ kỹ thuật SRD cùng các chuyên gia tập trung hoàn thiện quy trình chuẩn hóa: từ khâu xử lý đất dốc, làm rãnh thoát nước, chọn giống khỏe cho đến quy trình chăm sóc tự nhiên.

Bên cạnh đó, mô hình cũng phối hợp với các lương y và người am hiểu cây thuốc ở địa phương để ghi chép, tổng hợp lại các bài thuốc dân gian. Việc quy hoạch vườn dược liệu ngay dưới tán rừng vừa giúp chủ động nguồn giống, vừa bảo tồn được các nguồn gen cây thuốc quý đang đứng trước nguy cơ cạn kiệt ngoài tự nhiên.

Hình: Trao đổi kỹ thuật và đánh giá thực địa tại vườn dược liệu Bình Thuận Farm.

 Kỳ vọng nhân rộng mô hình trong tương lai

Tín hiệu sinh trưởng tốt từ vườn dược liệu dưới tán rừng trồng tại Bình Thuận Farm khẳng định tính hiệu quả của phương thức nông lâm kết hợp. Việc tối ưu hóa tầng không gian dưới tán rừng không chỉ nâng cao giá trị sử dụng đất mà còn tạo ra dòng sản phẩm dược liệu sạch giàu tiềm năng.

Sau khi hoàn thiện quy trình canh tác và đánh giá đầy đủ hiệu quả kinh tế - sinh thái, SRD và Bình Thuận Farm kỳ vọng sẽ đưa vườn dược liệu này trở thành mô hình điểm để tập huấn, chia sẻ kinh nghiệm kỹ thuật cho bà con trồng rừng tại địa phương trong thời gian tới.